Mathijs Deen

Per antiche strade. Un viaggio nella storia d'Europa

Voor de bemanning van het lichtschip Texel is het leven voorspelbaar, het werk eentonig, de leefruimte beperkt en de beloning gering. De mannen lopen wacht, doen weermetingen, noteren de namen van passerende schepen en houden het licht brandende. Bij storm rukt het schip aan de ketting, in dichte mist loeit de misthoorn, op heldere nachten zijn de sterren ontelbaar. En na vier weken mogen de mannen weer naar de wal. Daar kijken ze allemaal reikhalzend naar uit. In het middelpunt van de kleine gemeenschap van mannen op zee staat de kok, die drie keer per dag op vaste tijden het ritueel van de maaltijd verzorgt. Het eten biedt troost en houvast in het geïsoleerde bestaan. Lammert, de kok op het lichtschip, is dan ook de belangrijkste man aan boord. Alles gaat zijn gang tot de dag dat de kok een levend geitenbokje meeneemt aan boord. Om te slachten voor een stoofpot. De komst van dit jonge, springerige beest gooit de vaste routine van het lichtschip in de war en zet de verhoudingen op scherp. Wat begint als een welkome onderbreking van het saaie bestaan, ontwikkelt zich al gauw tot een splijtzwam die sluimerende angsten wakker schudt en slachtoffers maakt.00Mathijs Deen (1962) is schrijver en radiomaker. Zijn verhalenbundel 'Brutus heeft honger' werd genomineerd voor de AKO Literatuurprijs. In 2013 publiceerde hij het alom geprezen 'De Wadden'. In 2018 verscheen 'Over oude wegen' dat zeer lovend werd ontvangen en dat, net als zijn roman 'Onder de mensen', ook in Duitse vertaling verscheen.

Het lichtschip

een geschiedenis

De Wadden

Al een miljoen jaar reizen mensen door Europa. Van de raadselachtige homo antecessor die zijn voetafdrukken achterliet op de kust van Engeland tot de reiziger over de snelwegen van vandaag. Onder elke voetstap ligt een vorige, onder elke verharde weg een ezelpad of karrenspoor, onder elk voetpad de afdrukken van een jager of prooidier. Toch spelen de lange, doorgaande wegen van Europa geen rol in de verbeelding of de identiteit van haar bewoners. Waarom heeft de Europeaan zo?n ambivalente verhouding ten opzichte van de doorgaande routes van zijn continent? Op zoek naar het antwoord op die vraag volgt Mathijs Deen ontheemden, struikrovers, pelgrims, gelukzoekers, veroveraars en racers die hun weg hebben gezocht langs de kusten en over de rivieren en de wegen van Europa.00Van Boekelo tot Smolensk en van de eerste Europeanen tot de baronnen die rond 1900 op de openbare wegen van Europa raceten: 'Over oude wegen' is een avontuurlijke tocht door Europa en een fascinerende reis door de tijd.0.

een reis door de geschiedenis van Europa

Over oude wegen

een Waddenthriller

De Hollander

Een waddenthriller

De Redder

Een Nederlands patrouilleschip stuit op een verdronken wadloper, aangespoeld op de drooggevallen zandplaat De Hond. Voordat de vloed het lichaam meesleurt, bergt de bemanning het en neemt het mee naar Delfzijl. Het slachtoffer heeft de Duitse nationaliteit, de zandplaat bevindt zich in betwist grensgebied. De Duitse justitie eist dat het slachtoffer onmiddellijk wordt uitgeleverd, maar de Nederlandse brigadecommandant weigert. Een internationaal conflict is geboren. Terwijl de leidinggevenden ruzie maken, stuurt de tweede man van de Bundespolizei See in Cuxhaven heimelijk een rechercheur naar Delfzijl om op informele wijze een onderzoek te starten. Zijn naam is Liewe Cupido, Duitser van geboorte, opgegroeid op Texel. Zijn Duitse collega's noemen deze eigenzinnige, zwijgzame collega 'de Hollander'. Het slachtoffer blijkt een ervaren wadloper en hoe meer Cupido te weten komt, hoe raadselachtiger de omstandigheden omtrent diens dood lijken te worden. 'Het is bijzonder om te zien hoe goed Deen het métier van het thrillerschrijven beheerst. Hij lijkt daarin op Georges Simenon, die als geen ander van misdaad literatuur kon maken.' NRC Handelsblad 'Deen snapt hoe een goede detectiveroman in elkaar hoort te zitten. Slim verborgen aanwijzingen en een perfect uitgewerkte plot zorgen ervoor dat De Hollander een feest is om te lezen.' **** Vrij Nederland 'Wat kan Deen prachtig schrijven. Hoe treffend zet hij een veelheid aan aansprekende personages neer, hoe ingenieus steekt zijn plot in elkaar in deze waddenthriller.' Het Parool 'Met rechercheur Liewe Cupido lijkt een nieuw detective-icoon geboren.' Dagblad van het Noorden 'Deen weet met mooie dialogen en een fraaie schrijfstijl de sfeer van het fascinerende gebied goed op te roepen. En dan is er ook nog een fijn plot om te ontrafelen.' Trouw

Een Waddenthriller

Een gezamenlijke oefening van Nederlandse, Duitse en Deense grenswachten bij Helgoland is nauwelijks begonnen of er komt een noodoproep binnen van de RV Anthropocene, een Amerikaans onderzoeksschip dat van Groenland onderweg is naar Kiel. Een van de meevarende wetenschappers is vermist. Na een vruchteloze zoektocht door de redders van Helgoland en een helikopter van de kustwacht, komt de Bundespolizei See aan boord van het onderzoeksschip. Als de Anthropocene na een dag van ondervragingen haar weg vervolgt, blijft de dienstdoende rechercheur, Xander Rimbach, met vragen zitten. Alles wijst erop dat de klimaatonderzoekster, die al jaren te kampen had met depressies, overboord is gesprongen. Maar als Rimbachs collega Liewe Cupido een berichtje krijgt van de loods die de Anthropocene de Elbe op geloodst heeft, komt het onderzoek op gang. 'De loods staat weer garant voor een groot en waar genoegen.' - NRC **** 'Stop dit spannende boek in de vakantiekoffer.' - **** Dagblad van het Noorden 'De loods is een stoer, bonkig, actueel en bij vlagen geestig boek, waaruit de geur van kabeljauw opstijgt. [...] Op naar deel 5!' - Trouw 'De Noordzee is bij [De loods] niet alleen decor, maar speelt ook een eigen, dreigende rol. De psychologische druk en het diepe wantrouwen tussen de diverse diensten werken toe naar een steeds heftigere beklemming.' - VN Thrillergids 'Lees De loods van Mathijs Deen en je weet: met zijn Waddenthrillers is het nog lang niet gedaan. Deze aflevering van Mathijs Deens veelgelezen, veelbekroonde Waddenthrillers lijkt bijna een gothic spookverhaal.' - de Volkskrant 'De loods is een mooi, overtuigend en sterk vierde deel in de reeks rond Liewe Cupido.' - Het Parool 'De Waddenthrillers van Mathijs Deen kunnen zonder enig probleem naast hun Scandinavische zusjes staan. Zo ook De loods.' - De Morgen 'Perfect voor liefhebbers van intelligent opgebouwde thrillers met een rauw randje.' - BlijTijds Magazine 'Spannend, gelaagd en doordrenkt van zee, wind en wantrouwen.' - Avrobode

De loods

Nederlandse vakantiegangers vinden aan de kust van Northumberland de skeletresten en een reddingsvest van een drenkeling. Het reddingsvest blijkt afkomstig te zijn van de sleepboot Pollux, die eenentwintig jaar eerder ten noorden van Rottumerplaat is gezonken. Reddingsbrigades van Ameland en het Duitse eiland Norderney konden destijds alle bemanningsleden redden, behalve de kapitein. De recherche onderzoekt de zaak. Is de gevonden man de vermiste kapitein? Waarom willen de vrouw en dochter van de kapitein niet meewerken aan het onderzoek? De herinneringen van de redders spreken elkaar tegen. Is het te lang geleden om de precieze omstandigheden te achterhalen? Of hebben de redders andere motieven en verbergen ze iets? Liewe Cupido laat de zaak over aan een jonge collega en vertrekt naar Texel. Hij is bezig met de dood van zijn eigen vader, die verdronk toen hij zestien was, en wil daar een oud-visser over spreken. Maar als zijn collega Xander Rimbach op Norderney wordt vergiftigd, raakt hij alsnog bij de zaak betrokken. 'Met zijn derde Waddenthriller over rechercheur Liewe Cupido bewijst Deen opnieuw dat thrillers ook in Nederland een volwaardig literair genre zijn geworden. Deen combineert een superieure stijl met grote vertelkracht en een fijnzinnig gevoel voor humor. Het decor van zijn verhalen is origineel en ook in De redder wemelt het van de fijne karakters, die echt tot leven komen. Ondanks het gebrek aan actie zindert het van de spanning en is het nauwelijks mogelijk De redder weg te leggen.' Juryrapport NBD Biblion Gouden Strop 2025

De redder

Bei einem Spaziergang an der Küste Northumberlands stoßen niederländische Urlauber auf die Überreste einer Leiche. Eine alte Schwimmweste deutet auf eine Verbindung zu einem 21 Jahre zuvor geschehenen Unglück hin. Damals sank der Seeschlepper Pollux nördlich der Düneninsel Rottumerplaat. In einer komplizierten Mission der Seenotretter von Ameland und Norderney konnten alle Besatzungsmitglieder gerettet werden – bis auf den Kapitän. Handelt es sich bei dem geborgenen Skelett um den Vermissten? Kommissar Liewe Cupido, genannt »der Holländer«, will den Fall abgeben, ist er doch gerade mit seiner eigenen Vergangenheit beschäftigt: dem mysteriösen Verschwinden seines Vaters auf See. Doch als sein ermittelnder Kollege Xander Rimbach auf Norderney vergiftet wird, muss Cupido erneut seinen friesischen Spürsinn unter Beweis stellen.

Der Retter

Met speels gemak en in een prachtige stijl wekt Mathijs Deen historische personages op ongekende wijze tot leven. In enkele zinnen weet hij een wereld op te roepen waarin gebeurtenissen uit het verleden in een ongewoon licht komen te staan. Nu met acht extra verhalen!

Brutus heeft honger

Voor de drie generaties tuinlieden Valks heeft het gras dat aan hun zorg is toevertrouwd een existentiële betekenis. Het gras dient gevoed, belucht, gewalst, geverticuteerd, bewaterd en vooral vakkundig gemaaid, zodat een gazon ontstaat waaruit het landhuis oprijst als een triomf op de natuur. Zelfs als de adellijke families geleidelijk aan de grip op hun tradities en bankrekeningen kwijtraken, is het voor vader, zoon en kleinzoon Valks hun eer te na om het gras te laten woekeren. De tijd verstrijkt, de zeis maakt plaats voor de maaimachine, de vader maakt plaats voor de zoon. Oorlogen komen en gaan, de landadel verarmt, de landhuizen raken in verval. Wat blijft is het gras. 'Prachtige korte roman, zeer aanbevelenswaardig.' - Lidewijde Paris bij Nieuwsweekend Dagblad van het Noorden **** 'De zachte toets van Deen's stijl [is] net zo secuur als de gemaaide banen op een perfect gazon.' - Theo Hakkert, VersTwee 'Deen is een verteller. Welk thema of genre hij ook oppakt, hij maakt er een prachtig verhaal van. [Gras is] een boek dat je nog lang in gedachten houdt.' - Hans Loeve, Boekhander Riemer

Gras

Als een Nederlandse berger op zoek naar een container in de Duitse Bocht tot zijn verrassing het wrak ontdekt van de Hanne, een kleine vrachtvaarder die in 1950 in een zuidwesterstorm verging, slaat zijn enthousiasme algauw om in sombere gelatenheid. Want de Hanne blijkt niet alleen voor een miljoen euro aan koper te herbergen, maar ook het stoffelijk overschot van een duiker: zijn handen gevouwen en de polsen met handboeien vastgemaakt. Het onderzoek van rechercheur Liewe Cupido leidt naar een duikclub op Terschelling. Hoe dichter Cupido de dader op het spoor komt, hoe meer hij verstrikt raakt in een confronterende zaak waarin vaders en zonen elkaar tot het uiterste proberen te beschermen.

Een Waddentriller

De duiker

"A joy to read" Times Literary Supplement "[A] stirring and accessible history of the mighty Rhine" Irish Times "It's easy to be swept away by Deen's delightful prose" New Statesman "A beautiful book, by turns poetic, witty and full of learning . . . This unique biography of a river marks a new kind of writing about people and place, both in and out of time" PATRICK McGUINNESS The Boundless River takes the reader into a unique world ‒ the twilight zone between fact and fiction, science and imagination ‒ and on a journey which moves effortlessly from a time in prehistory, long before the existence of a European continent, to the present day. Along the way Deen encounters paleontologists, geologists, museum curators, taxidermists, fishermen and skippers who work the boats, who still see the Rhine as a living entity. From the mighty hippos that swam in its waters millions of years ago, to the weary salmon that saw their habitat slowly change and the aurochs that grazed its shores; from the primordial Steinheim Woman to the Roman general Corbulo who commanded settlements along its delta, to a young Goethe: in all of their stories the Rhine is ever present, sometimes as the main character, sometimes as an extra, as a theatre of war, a border between nations, a bathing spot, a killer, a vital transport route. Beautifully fluid, rich and captivating, The Boundless River shows how the Rhine connects and divides, terrifies, comforts, carries and swallows, and has done since the beginning of time. Translated from the Dutch by Jane Hedley-Prôle and Jonathan Reeder

Stories from the Realm of the Rhine

The Boundless River

"This is the E8," my father said. "It runs from London to Moscow." For a million years people have been traveling throughout Europe, from the mysterious homo antecessor who left its footprints on the coast of England to the travellers on the motorways of today. Under every footstep lies an older one, under every paved road a donkey trail or wagon rut, under every footpath the prints of a hunter or their prey. And yet the long nation-spanning roads of Europe don't hold a special place in the imaginations and identities of its residents. No classic songs been written about the E30 or the E8, such as the Americans have written about Route 66. Are Europeans too attached to their own home patch? Or have they too often seen armies marching towards them along those roads? Seeking to answer to that question, Mathijs Deen goes in search of the warriors, refugees, bandits, pilgrims, fortune-seekers, conquerors and racers who trod their path into history along the roads of Europe. From Boekelo in the Netherlands to Smolensk on the Dnieper, and from the first prehistoric Europeans to the barons who raced the open roads of Europe in the early 20th century, Down the Old Roads is both a journey through Europe and a trip through time. Translated from the Dutch by Jane Hedley-Prole and Jonathan Reeder

Down Old Roads

Eine kulturhistorische Reise von der Quelle bis zur Mündung des Rheins Über 1200 Kilometer fließt der Rhein durch sechs Staaten – und durch das Herz Europas. Mathijs Deen erzählt so virtuos wie persönlich, so fesselnd wie kenntnisreich die Geschichte des Flusses und die Geschichten, die sich an und in ihm zugetragen haben (könnten). Über Zeiten und Grenzen hinweg sind wir mit den Flusspferden, die einst am Rheinufer grasten, unterwegs und mit den Lachsen auf dem Weg zu ihren Laichplätzen, mit Julius Caesar und dem jungen Goethe. Eine lebendige und humorvolle kulturhistorische Betrachtung des bedeutendsten Stroms Deutschlands. Spannenden Erzählungen erwecken den Rhein zum Leben In Fluss ohne Grenzen nimmt Mathijs Deen Sie mit in die Grauzone zwischen Fakt und Fiktion, Wissen und Fantasie. Angefangen bei den Flusspferden, die vor Millionen von Jahren an den Ufern des Flusses weideten, bis zu den erschöpften Lachsen, die ihren Lebensraum langsam verändern mussten, vom Mädchen aus dem antiken Steinheim bis zu den römischen Feldherrn Corbulo und Julius Caesar, der den Rhein als Grenze seines Reiches sah, vom jungen Goethe bis zu den Nordseefischern und Geologen. Und Deen erzählt nicht nur die Geschichte des Flusses, sondern die Geschichten, die sich an und in ihm zugetragen haben, in denen der Rhein immer präsent ist, manchmal als Hauptfigur, manchmal auch als Statist. Der Rhein ist, neben der Donau und der Elbe, vielleicht der europäische Fluss. Er entspringt nicht einfach nur in den Alpen, sondern seine Zuflüsse kommen aus allen Teilen Europas. In Fluss ohne Grenzen geht Mathijs Deen der Seele des Rheins auf den Grund und schafft in unerwarteten Geschichten eine natur-, literatur- und kulturhistorische Biografie des Rheins.

Der Rhein - eine literarische Biografie

Fluss ohne Grenzen

Een reis langs de verhalen van de Rijn In De grenzeloze rivier neemt Mathijs Deen, net als in zijn veelgeprezen boeken De Wadden en Over oude wegen, de lezer mee in zijn unieke wereld: het schemergebied tussen feit en fictie, wetenschap en verbeelding. ‘Stel dat de rivier een personage is, dan heeft hij ook een geboorte en een dood. Vertel me hoe hij is ontstaan.’ Die vraag stelt Mathijs Deen op een zonnige septemberdag aan zijn tafelgenoot, een geoloog. Het antwoord dat volgt is het begin van een reis die de lezer meevoert van een tijd ver voordat we spraken van een Europees continent naar de dagen van nu, waarin schippers de rivier de Rijn nog altijd als een levend wezen zien, een persoon. Via de machtige nijlpaarden die miljoenen jaren geleden aan de oevers graasden naar de vermoeide zalm die zijn habitat langzaam veranderen zag, van het oermeisje van Steinheim tot de Romeinse generaal Corbulo, de jonge Goethe en de Noordzeevisser Kommer Tanis: Deen vertelt hun verhalen, waarin de Rijn altijd aanwezig is, soms als hoofdpersonage, soms als figurant. Hij laat zien hoe de rivier sinds het begin der tijden verbindt en verdeelt, schrik aanjaagt, troost, draagt en verzwelgt.

Verhalen uit het rijk van de Rijn

De grenzeloze rivier

Statt die Weltmeere zu bereisen und fremde Länder zu erkunden, fristet die Crew des Feuerschiffs "Texel" ein Leben an der Ankerkette. In der öden Alltagsroutine bilden die ausgefallenen Gerichte des verschrobenen Schiffskochs die einzigen Lichtblicke. Doch das Ziegenböckchen, das der Koch als Hauptzutat seines nächsten Menüs lebendig mit auf das Schiff bringt, setzt eine unerwartete Dynamik in Gang: Für Teile der Mannschaft wird es vom Proviant zum Kameraden, anderen gegenüber zeigt es seine diabolische Seite und löst inmitten dichter Nebelschwaden Chaos an Bord der "Texel" aus. Und als der Nebel sich endlich lichtet, gibt es einen Toten zu beklagen ... Mit wundervoll lakonischem Humor und literarischem Tiefgang entführt uns Mathijs Deen auf sein fest verankertes Narrenschiff, auf eine Reise ohne Ziel, über ein Meer von skurrilen Begebenheiten.

Der Schiffskoch

De Wadden: een woest en veranderlijk kustgebied waar niets zich laat vastleggen en alles beweegt. Wie er wil wonen of verblijven moet zich aanpassen. In dit boek vertelt Mathijs Deen het verhaal van boeren en vissers, Romeinse krijgsheren, Friezen, Vikingen, lekenbroeders, piraten, vluchtelingen, gelukszoekers, schipbreukelingen, bezetters en badgasten, die zich allen op hun eigen manier schikten naar de wetten van water, wind en zand. De eilanden werden niet alleen een haven voor onverstoorbare zeelieden of een jachtterrein voor jutters, maar ook een wijkplaats voor vervolgden, een nachtmerrie voor strategen en een plek waar vastelanders de lasten en verplichtingen van het dagelijks bestaan van zich af voelen glijden. Deen beschrijft deze unieke geschiedenis poëtisch, zijn historische blik scherp en zijn verhaal meeslepend.

Luc Panhuysen

Antonius Cornelis Lutz

Ton Lutz

Rubinstein

Aan de hand van de correspondentie tussen een diplomaat, de heer van Amerongen, zijn vrouw en hun zoon, officier in het leger, wordt een beeld geschetst van alle facetten van het beruchte rampjaar.

Mathijs Deen

About

Books

Join the club