Yuval Noah Harari

Geschiedenis van de evolutionaire ontwikkeling van de mensheid vanaf de homo sapiens tot in de 21ste eeuw.

een kleine geschiedenis van de mensheid

Sapiens / druk 2

Taryn

‘Er zijn geen goden in het heelal, geen naties, geen geld, geen mensenrechten, geen wetten en geen rechtsgang buiten de collectieve fantasie van de mensheid’ 

‘Het draaide allemaal om verhalen vertellen en mensen zover krijgen dat ze die verhalen geloofden’ 

Het is niet makkelijk om met een effectief verhaal te komen. De moeilijkheid is niet het vertellen van het verhaal, maar hoe je iedereen zover krijgt om erin te geloven. Een groot deel van de geschiedenis draait om de vraag: hoe overtuig je miljoenen mensen om bepaalde verhalen over goden of naties of naamloze vennootschappen te geloven? Maar als het lukt, geeft het sapiens immens veel macht, omdat het miljoenen vreemden in staat stelt om samen te werken met een gemeenschappelijk doel. Bedenk maar eens hoe moeilijk het zou zijn om staten, kerken of rechtssystemen op te zetten als we alleen konden praten over dingen die echt bestaan, zoals rivieren, bomen en leeuwen.

‘In tegenstelling tot een leugen is een imaginaire realiteit iets waarin iedereen gelooft, en zolang dit collectieve geloof bestaat, oefent de imaginaire realiteit macht uit in de wereld’ 

Dit zie je eigenlijk ook bij (sociale) media terugkeren. De ‘echte’ wereld wordt afhankelijk van de imaginaire wereld. 

‘Door de jaren heen werd de imaginaire realiteit steeds sterker, zodat het naakte voortbestaan van rivieren, bomen en leeuwen tegenwoordig afhankelijk is van de genade van imaginaire entiteiten als goden, naties en corporaties’ 

Geschiedenis is iets waar maar heel weinig mensen iets aan hebben gedaan, terwijl de rest akkers ploegde en water sjouwde. 

Het eerste religieuze effect van de agrarische revolutie was dus dat planten en dieren van gelijkwaardige leden van een spirituele Ronde Tafel veranderden in bezit. 

Maar de grootste impact van de opkomst van grote goden was niet die op schapen of demonen, maar die op de status van Homo sapiens. Animisten dachten dat de mens maar één van de vele wezens was die de wereld bevolkten. Polytheisten zagen de wereld daarentegen steeds meer als een weerspiegeling van de relatie tussen goden en mensen. Onze gebeden, onze offers, onze zonden en onze goede daden bepaalden het lot van het hele ecosysteem. Een gruwelijke overstroming kon miljarden mieren, sprinkhanen, schildpadden, antilopen, giraffes en olifanten uitroeien, alleen omdat een paar stomme sapiens de goden hadden vertoornd. Het polytheisme verhoogde dus niet alleen de status van de goden, maar ook die van de mens. 

Monotheïsten moeten heel wat intellectuele toeren uithalen om te verklaren hoe een alwetende, almachtige, door en door goede God zoveel leed in de wereld kan toestaan. 

Moderne CEO’s hullen zich daarentegen in saaie uniformen die ‘kostuums’ heten, waarin ze ongeveer net zo fleurig voor de dag komen als een zwerm kraaien.

Sapiens / druk 2 quotes

Join the club