Alija Izetbegović

‫الإسلام بين الشرق والغرب

Muhammed Emin Aydın

Hayvanda etkinlik ve menfaat prensibinin çarpıcı örneği olan içgüdüler vardır. İnsanın ise ahlaki bir çizgisi ve faydacı ve işlevsel olmayan bir etiği vardır. 

Hayvan, aç ve hayatı tehdit altında olduğu zamanlarda tehlikelidir. İnsan ise tok ve güçlü olduğu zaman tehlikelidir. Kıyaslanamayacak kadar çok fazla suç, mahrumiyetten değil, tokluk ve taşkınlıktan işlenmiştir. 

Surları, hükümdarı, medeniyeti, edebiyatı ve tiyatrosu olmayan bir şehir bulabiliriz ancak ibadethanesi olmayan ve sakinlerinin Tanrı’ya hizmet etmekle uğraşmadığı bir şehri insan hiçbir zaman görmemiştir. 

Teorik olarak geleceğin bilgisayarları insanın yaptığı her şeyi yapabilecektir. İki şey istisna olmak üzere her şeyi: Onlar, dindar olamayacak ve şiir yazamayacaktır. 

Din, doğanın bu hakiki mucizelerini en yüksek akıl olan Tanrı ile açıklamaktadır. Bilimin verdiği bütün açıklamalar, son tahlilde tek bir kapıya çıkmaktadır; o da her şeyin kendi kendine oluştuğudur. İnsan ruhuna bundan daha büyük bir hurafe dayatmak mümkün değildir. 

Tefekkür etmek ancak dünyanın sorularla, muamma ve gizemlerle dolu olduğu noktada mümkündür. Her şeyin apaçık olduğu noktada tefekkür yoktur. Platon’a göre şaşırmak, bütün felsefenin kaynağıdır. Jaspers ise “Şaşırmak öğrenmeye meyletmek demektir.” der. 

Okul, medeniyetin ayrılmaz bir parçasıdır. Okul, ancak güdümlü bir eğitim vermediği, eleştirel düşünce tarzını geliştirdiği, insanın manevi özgürlüğüne yer verdiği sürece kültüre katkı sağlar. Hazır ahlaki ve siyasi çözümler servis ve empoze eden okul, kültür bakımından bir barbarlık kurumudur. Böyle bir okul, özgür bireyler değil, köleler yaratır ve bu haliyle medeniyete katkı sağlasa da kültürü geriletir. 

Son yüzyilin en önemli Müslüman düsünür ve devlet adamlarindan Aliya izetbegovic'in basyapiti sayilan Dogu Bati Arasinda Islam, büyük bir bilgi birikimini derin bir tefekkür ile harmanlayarak genis bir bakis açisi sunuyor.
Felsefe, sanat ve sosyoloji gibi disiplinlerin kültürel ögelerle etkilesimlerini temel alan bir düsünce sistemi insa eden izetbegovig, islam'in kusatici ve dönüstürücü Özüne dogru bir yol izliyor.
Dogu'da ve Bati'da, Islam'in bütün güzelliklerini, tipki günesin hareketlerini takip eder gibi, modern dünyanin karanlik yanlarina ulastirmak isteven bu eser, ayni zamanda örnek bir yasamin yansimas!.
"Islam; adini kanunlarindan, emir ve yasaklarindan, talep ettigi bedensel ve ruhsal cabadan degil; tüm bunlari kapsayan ve ayni zamanda asan bir marifet anindan, ruhun zaman ile yarisma kuvvetinden, bir mevcudiyetin sunabilecegi her seye tahammül etme dirayetinden, tek kelime ile teslimiet hakikatinden almistir.
Ey teslimiyet, senin adin Islam'dir!"

‫الإسلام بين الشرق والغرب

Reviews

Highlights